Cách lập ngân sách hằng tháng trong 5 bước

Bước 1. Ghi số tiền vào

Lương thực nhận: số tiền về tay sau các khoản khấu trừ. Chỉ cộng thu nhập thêm nếu nó đều đặn. Nếu thu nhập thay đổi, hãy dùng tháng thấp nhất trong sáu tháng gần đây: dư còn hơn thiếu.

Bước 2. Liệt kê chi phí cố định

Những khoản lặp lại mỗi tháng với cùng số tiền: tiền nhà hoặc tiền góp nhà, điện nước, internet, điện thoại, trả góp, bảo hiểm, học phí và các gói đăng ký. Cẩn thận với các khoản hằng năm (bảo hiểm xe, phí đăng kiểm, học phí đầu năm, quà Tết): chia mỗi khoản cho 12 và để riêng phần đó mỗi tháng để không bị bất ngờ.

Bước 3. Ước tính chi phí biến đổi

Đi chợ, xăng xe, ăn ngoài, đi chơi, quần áo. Đây là chỗ tiền “rò rỉ”, nhất là qua những khoản nhỏ hằng ngày: ly cà phê, món ăn vặt, phí giao đồ ăn. Xem lại sao kê ngân hàng, ví điện tử và thẻ của hai ba tháng gần nhất và lấy trung bình mỗi danh mục.

Bước 4. Trả cho mình trước và đặt hạn mức

Quyết định số tiền sẽ tiết kiệm và chuyển đi ngay khi nhận lương, như một khoản cố định nữa. Sau đó: thu nhập − tiết kiệm − chi phí cố định = phần còn lại cho chi phí biến đổi. Chia phần đó cho các danh mục, mỗi danh mục một hạn mức. Nếu không đủ, hãy cắt chi phí biến đổi trước và xem lại các khoản cố định có thể thương lượng (gói cước điện thoại, gói đăng ký không dùng) trước khi động vào tiền tiết kiệm.

Bước 5. Ghi chép và xem lại mỗi tuần

Ngân sách không ai nhìn thì không hiệu quả. Ghi mỗi khoản chi ngay trong ngày (chưa đến một phút) và mỗi tuần một lần xem mỗi danh mục đã tiêu bao nhiêu. Cuối tháng so sánh kế hoạch với thực tế và điều chỉnh cho tháng sau.

Ví dụ với lương thực nhận 12.000.000 ₫

Đây là ví dụ mà mẫu ở trên dùng sẵn:

Ở đây phần thiết yếu (kể cả chi phí hằng năm và phát sinh) là 8.900.000 ₫, tức 74,2% thu nhập: cao hơn nhiều so với 50% của quy tắc 50/30/20, điều rất thường gặp khi tiền nhà đắt. Vì vậy phần mong muốn chỉ còn 15,8% và tiết kiệm 10,0%. Nếu bạn cũng như vậy, hãy xem làm gì khi lương không đủ.

Những lỗi thường gặp

• Quên chi phí hằng năm để rồi tiền bảo hiểm xe hay học phí làm hỏng cả một tháng.
• Lập ngân sách lý tưởng thay vì thực tế: nếu bạn luôn tiêu 1.800.000 ₫ cho ăn ngoài, đừng ghi 600.000 ₫; hãy giảm dần.
• Không chừa chỗ cho khoản phát sinh. Lúc nào cũng có chuyện bất ngờ.
• Tiết kiệm “phần còn dư”: hiếm khi còn dư. Hãy để riêng trước.
• Bỏ cuộc sau một tháng tệ: ngân sách thì điều chỉnh, không vứt đi.

Bảng tính hay ứng dụng?

Bảng tính dùng được nếu bạn cập nhật đều. Ứng dụng làm thay bạn phần việc đó: ghi bằng điện thoại trong vài giây, nhắc các hóa đơn và tự vẽ biểu đồ. Quan trọng là dùng công cụ bạn sẽ mở mỗi ngày. Và nếu muốn một mục tiêu tiết kiệm cụ thể, hãy thử thử thách tiết kiệm 52 tuần.